Formy do pieczenia ciasta - rodzaje, ich zalety i wady

Imieniny, urodziny, rocznica, spotkanie rodzinne – żadna domowa uroczystość nie może odbyć się bez domowych wypieków.  Wyobraź sobie zatem pyszne ciasto, któremu nikt się nie oprze. Z pewnością masz swój ulubiony, popisowy przepis, zatem nie pozostaje Ci nic innego, jak zaopatrzyć się w odpowiednią formę do pieczenia, by zaspokoić każdego domowego łasucha.

 Keksówka z powłoką nieprzywierającą

Każda domowa gospodyni ma w kuchni co najmniej kilka różnych form do pieczenia. Na każdą okazję - bo przecież raz potrzebujemy wąskiej keksówki, raz prostokątnej czy kwadratowej formy do ciasta, a przy ważnych uroczystościach - okrągłej tortownicy. Wybór form do pieczenia jest ogromny. Różnią się wielkością, kształtem, sposobem i materiałem wykonania. W każdym sklepie z artykułami gospodarstwa domowego znajdziesz różnorodne formy.

 Blaszane foremki do babeczek

Blachy i formy do pieczenia blaszane

Do najpopularniejszych i najczęściej spotykanych w naszych domach należą formy do pieczenia z blachy ocynowanej. Są to niezwykle uniwersalne formy, które nadają się do ciast drożdżowych, kruchych, biszkoptów, babek. Z tego rodzaju materiału powstaje bardzo wiele odmian:

• tortownice

• formy do babek

• formy / blachy do biszkoptów

• keksówki / formy do pieczenia chleba

• formy do pizzy

• formy do muffinek, rurek, babeczek, itp.

Ten rodzaj form do pieczenia jest lekki i szybko się nagrzewa, dlatego mamy pewność, że ciasto równomiernie się upiecze. Minusem jest fakt, iż blachy też mają cienkie ścianki i mogą się odkształcać. Najważniejsze, o czym należy pamiętać w przypadku form do pieczenia z blachy ocynowanej, to konieczność wysmarowania ich tłuszczem i posypania bułką tartą lub mąką lub po prostu wyłożenie papierem do pieczenia. Jest to niezbędne z uwagi na fakt, iż ciasta do nich przywierają. Takie zwykłe formy kosztują niewiele, ale wymagają szczególnej ochrony z uwagi na tendencję do rdzewienia. Dlatego nie nadają się do mycia w zmywarce, a po zwykłym umyciu należy ją dokładnie osuszyć.

Tradycyjna tortownica z powłoką nieprzywierającą

Blachy i formy do pieczenia z powłoką nieprzywierającą

Na szczęście technika idzie do przodu i klasyczne, tradycyjne blachy zostały ulepszone. Dokładniej wykonane są  ze stali węglowej i pokryte powłoką nieprzywierającą, która zapobiega przypalaniu ciast. Pokrycie specjalną powłoką nieprzywierającą non-stick wiąże się z wyższą ceną, ale za to daje niezwykły komfort i pewność użytkowania.  Takie formy do pieczenia nie wymagają smarowania tłuszczem, dzięki czemu ciasto jest mniej kaloryczne. Powłokę łatwo się myje, jednak należy uważać, aby jej nie uszkodzić, ponieważ straci wtedy swoje właściwości nieprzywierające.  Zaleca się zatem wyjęcie ciasta z blaszki, aby uniknąć krojenia w niej ciasta. Na to też jest sposób - możemy zaopatrzyć się w formę z wyjmowanym dnem, które znacznie ułatwia wyjęcie nawet świeżo upieczonego ciasta.

 Forma do pieczenia ciasta z powłoką nieprzywierającą non-stick

 Forma do tarty

Formy do pieczenia ceramiczne

W świecie form do pieczenia ciast znajdziemy również formy ceramiczne. Są trochę droższe, ale posłużą nam na długie lata. Najczęściej występujące formy ceramiczne to formy do pieczenia tarty. Są one bardzo trwałe, nie rdzewieją i nie odkształcają się. Dodatkową zaletą jest ich wygląd - bogactwo wzorów i kolorów sprawia, że w takiej ceramicznej formie ciasto może powędrować od razu na stół. Przed użyciem także należy wysmarować formę tłuszczem. Formy ceramiczne nagrzewają się nieco dłużej niż blaszane, zatem mogą wymagać wydłużonego czasu pieczenia. 

 Porcelanowe kokilki do zapiekania

Formy do pieczenia ze szkła żaroodpornego

Kolejne formy do pieczenia to formy szklane, wykonane z żaroodpornego szkła. Najlepsze szkło to szkło borokrzemowe, odporne na szok termiczny i matowienie. Podobnie jak formy ceramiczne, wymagają posmarowania tłuszczem oraz wydłużonego czasu pieczenia, z uwagi na dłuższy czas nagrzewania się. Ze względu na przeźroczysty materiał, można obserwować etapy pieczenia ciasta. Formy szklane są również niezwykle uniwersalne , ponieważ oprócz pysznych słodkości można w nich piec i zapiekać różnego rodzaju mięsa i zapiekanki. Minusem jest kruchość materiału - szklana forma prawie na pewno nie wytrzyma upadku na podłogę.

 Forma do pieczenia tarty ze szkła żaroodpornego

Silikonowe formy i foremki do pieczenia

Na koniec absolutny hit w pieczeniu, a mianowicie formy silikonowe. Formy te mają ogromne zalety, jednak nie wszyscy chętnie zastępują nimi tradycyjne blachy z uwagi na wciąż wyższe ceny. Jeżeli jednak pieczemy dużo i często, to warto pomyśleć o takiej inwestycji, która przy częstym użytkowaniu na pewno się zwróci. Silikonowe formy do pieczenia ciast są niezwykle trwałe, wręcz niezniszczalne (chyba, że pozostawimy ją w pustym piekarniku w bardzo wysokiej temperaturze).

Formy silikonowe są również bardzo uniwersalne - możemy używać ich do pieczenia w piekarniku, podgrzewania w kuchence mikrofalowej czy mrożenia deserów w zamrażarce. Jest to możliwe z uwagi na odporność silikonu zarówno na niskie, jak i wysokie temperatury (najczęściej  od – 40^oC do 230^oC). Silikonowe formy do pieczenia nie wymagają smarowania tłuszczem, ani wykładania papierem do pieczenia, ponieważ potrawy do nich nie przywierają. Upieczone ciasto bez problemu wyjmiemy z formy, bez jakiegokolwiek uszkodzenia.

Niezwykła elastyczność silikonu sprawia, że bez problemu „wciśniemy” takie formy w każde miejsce w kuchennej szafce. Silikonowe formy są niezwykle łatwe w utrzymaniu czystości, nadają się również do mycia w zmywarce. W tych nowoczesnych i elastycznych formach ciasto piecze się szybciej niż w pozostałych, więc można uznać, że są energooszczędne. Dodatkową ich zaletą jest bogactwo kształtów, które umożliwia tworzenie prawdziwych, słodkich dzieł sztuki.

Co jeszcze warto o formach do pieczenia ciast wiedzieć?

O wyjmowanym dnie już mówiliśmy. Raczej nie zaleca się krojenia ciasta bezpośrednio w formie do pieczenia - wyjmowane dno znacznie ułatwia sprawę - gorące ciasto od razu po wyjęciu z piekarnika możemy wygodnie wyjąć z formy, bez ryzyka poparzenia się. I bez ryzyka, że uszkodzimy ciasto przy wyjmowaniu.

 Forma do pieczenia z wyjmowanym dnem

Część form do pieczenia posiada karbowane dno - dodatkowo zapobiega ono przywieraniu wypieków do blachy. Warto się zastanowić nad zakupem przynajmniej jednej formy właśnie z karbowanym dnem - zawsze warto mieć w domu wybór, gdy przyjdzie do przygotowywania wypieków na ważną rodzinną uroczystość.

I na koniec - formy i blachy do pieczenia nie muszą być wizualnie nudne. Technologia poszła bardzo do przodu i powłoki nieprzywierające produkowane są w dużej gamie kolorystycznej. Bo i dlaczego mamy mieć w domu jednakowe, stalowe blachy. Dziś możemy kupić czarne, czerwone, zielone czy nawet złote formy do pieczenia. Zawsze przyjemniej jest piec świeżutkie ciasto w niebanalnej formie.

Tak samo jest w przypadku kształtów form i blach. Tu też skończyła się era prostokątnych form do ciast i okrągłych tortownic. Na rynku jest ogromna gama kształtów, w różnych proporcjach boków form. Od bardzo wąskich, poprzez bardziej kształtne, do kwadratowych. Z tradycyjnie kanciastymi narożnikami bądź bardzo zaokrąglone. A dla nie lubiących nudy - formy i tortownice w kształtach niestandardowych - np. w kształcie serca, czy kwiatka.

 Formy do pieczenia nie muszą być tylko srebrne

Jak widać różnorodność form i foremek jest bardzo duża. Aby dokonać właściwego wyboru, należy zastanowić się jak często i co pieczemy. Po dokładnym przeanalizowaniu własnych potrzeb z pewnością znajdziemy odpowiednie dla siebie formy i nie pozostanie już nic innego, jak piec ulubione ciasta i zaspokajać "słodkie potrzeby" domowych łasuchów.

Jak wybrać najlepszą formę do pieczenia ciast – rodzaj blachy ma znaczenie

Dobór odpowiedniego naczynia do wypieków ma ogromne znaczenie dla efektów końcowych – zarówno wizualnych, jak i smakowych. Niezależnie od tego, czy pieczesz szarlotkę, pasztet, czy kruche ciastka, warto wiedzieć, które formy najlepiej sprawdzają się w praktyce. Wszystko zależy od materiału, z którego wykonano formę, jej kształtu, dodatkowych funkcji (np. perforowane dno) oraz sposobu użytkowania.

W rankingach form do pieczenia często wysoko znajdują się modele metalowe – zwłaszcza wykonane ze stali węglowej lub aluminiowe, które równomiernie się nagrzewają i gwarantują optymalny proces pieczenia. Formy aluminiowe są lekkie, praktyczne i dobrze sprawdzają się np. przy przygotowywaniu szarlotki czy ciasta drożdżowego. Warto jednak pamiętać, że tego rodzaju blachy wymagają odpowiedniego zabezpieczenia – trzeba je smarować tłuszczem lub wykładać papierem do pieczenia, aby uniknąć przywierania.

Coraz większą popularnością cieszą się również formy perforowane, które zapewniają lepszą cyrkulację powietrza i równomierne wypieki. Są idealne do ciastek i tart, a ich konstrukcja pozwala na szybsze odparowanie wilgoci z ciasta, co daje chrupiący efekt. To dobry wybór, gdy zależy Ci na intensywnym smaku i odpowiedniej strukturze wypieku.

Nie bez znaczenia jest również sposób przechowywania form. Lżejsze naczynia, zwłaszcza silikonowe i aluminiowe, łatwiej zorganizować w kuchennych szafkach. Warto też pamiętać, że niektóre materiały, np. stal ocynowana, mogą ulec zniszczeniu, jeśli nie zostaną dobrze wysuszone po umyciu – dlatego wcześniej warto zapoznać się z zaleceniami producenta.

Jeśli zależy Ci na zdrowych wypiekach, wybieraj formy z powłoką nieprzywierającą, dzięki którym ograniczysz ilość dodawanego tłuszczu. Opinie użytkowników jasno wskazują, że tego typu rozwiązania świetnie sprawdzają się w codziennym pieczeniu – są praktyczne, trwałe i estetyczne.

Podsumowując: różne rodzaje blach do pieczenia ciast mają swoje unikalne zalety i wady. Najlepszy wybór zależy od Twoich preferencji kulinarnych, rodzaju wypieków oraz częstotliwości używania formy. Warto mieć w kuchni kilka opcji i dopasowywać je do konkretnych potrzeb – to gwarancja udanych wypieków i satysfakcji z pieczenia.