Przepis: Tradycyjny bigos z kiszonej i białej kapusty z grzybami

Tradycyjny bigos z kiszonej i białej kapusty, z suszonymi grzybami i śliwkami oraz kilkoma rodzajami mięs to niemal sztandarowe danie polskiej kuchni. Przygotowujemy go na co dzień i z okazji największych świąt. Jak zrobić idealny polski bigos? Sprawdź nasz domowy przepis na to przepyszne staropolskie danie.
Choć każda i każdy z nas jednoznacznie kojarzy bigos z kapustą, warto wiedzieć, że pierwotnie (kilkaset lat temu) przepisy na bigos kapusty... nie zawierały ani grama. Bigos był mieszaniną mięs zwierzęcych lub ryb, doprawianych na przeróżne sposoby - cytrynami, limonkami, rodzynkami czy cynamonem. Kapusta w bigosie pojawiła się znacznie później i dziś naprawdę nie da się wyobrazić sobie bigosu bez... kapusty :)
Co ciekawe, kapusta w bigosie pojawiła się w formie świeżego warzywa. Kiszona kapusta stała się swego rodzaju "przyprawą", która w uboższych sferach zastępowała stosowane u bogatszych cytryny lub limonki. Kiszona kapusta po prostu pomagała uzyskać podobny, kwaskowaty posmak.
A skąd sama nazwa "bigos"? Nie jest to do końca jasne, ale uznaje się, że nazwa dzisiejszego symbolu polskiej kuchni pochodzi od sformułowania, oznaczającego siekanie... szablą. Zapewne bardziej chodziło o "szatkowanie" przeciwnika, jak mięsa, co brzmi nieco strasznie. Fakt faktem, że przy okazji powstało powiedzonko "niezły bigos", oznaczające zamieszanie lub zamęt, co mogłoby potwierdzać pochodzenie nazwy bigosu.
Bigos, choć z zasady nie wymaga wielkich umiejętności kulinarnych, jest jednak wymagający. Zachowanie odpowiedniej proporcji kapusty, odpowiedniej jakości mięs i kiełbas oraz zastosowanie tych, a nie innych przypraw i dodatków zapewnia idealny smak. Dodatek czerwonego wina dobrej jakości znacznie wzbogaci końcowy efekt smakowy.
Bigos jest o tyle wdzięczną potrawą, że można go dość długo (niektórzy mówią że nawet do dwóch tygodni) przechowywać w lodówce. Świetnie nadaje się także do zamrożenia. A że jest jednak potrawą praco- i czasochłonną, to "zwyczajowo" robi się go w większych ilościach, używając do przygotowywania dużych garnków - są nawet "garnki do bigosu", czyli po prostu odpowiednio duże pojemnościowo garnki.
PS. Jeśli kiedyś najdzie Was ochota na ugotowanie naprawdę rekordowo dużej porcji, to czeka Was nie lada wyzwanie. Raczej ciężko w domowych warunkach będzie pobić rekord największego bigosu, wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa. W 2011 r. w Gorzycach pod Sandomierzem przygotowano za jednym zamachem bagatela... 522 kg gotowego bigosu :)
Przepis: Jak zrobić pyszny tradycyjny polski bigos z kiszonej i białej kapusty z suszonymi grzybami i śliwkami
Składniki:
- 1,5 kg kiszonej kapusty
- 1/2 średniej główki białej kapusty
- 0,8 kg mięsa z łopatki
- 0,5 kg żeberek z kością
- 20 dag boczku wędzonego w kawałku
- 2 laski kiełbasy (podwawelskiej lub toruńskiej)
- 2 łyżeczki przecieru pomidorowego
- 1 średnia cebula
- 3/4 szklanki czerwonego wytrawnego wina
- 10-12 suszonych śliwek
- 2 garści suszonych leśnych grzybów
- 10 listków laurowych
- 10 ziarenek ziela angielskiego
- 20 ziarenek czarnego pieprzu
- 1 łyżeczka majeranku
- sól i pieprz do smaku
Suszone grzyby namoczyć w wodzie przez minimum 2 godziny. Kiszoną kapustę należy odpowiednio przygotować, zaczynając od pokrojenia jej na kilkucentymetrowe części (jeśli włókna są długie). Następnie trzeba ją wypłukać, przelewając ją wodą i odcedzając na sitku.
Kiszoną kapustę wkładamy do dużego garnka, zalewamy wodą i gotujemy do pierwszego wrzenia. Odcedzamy i wkładamy z powrotem do garnka. Dodajemy drobno poszatkowaną białą kapustę, zalewamy ponownie całość wodą. Gotujemy przez ok.30-40 minut od pierwszego wrzenia.
Po tym czasie do garnka wrzucamy mięso z łopatki i żeberka (w całości), nadal gotując. W tym czasie boczek pokroić w kostkę i podsmażyć na patelni. Dodać pokrojoną w kostkę cebulę, a gdy ta się zeszkli, dodać także pokrojoną w kostkę kiełbasę. Trzymać na patelni, aż kiełbasa lekko się podsmaży.
Gdy w dużym garnku mięso stanie się miękkie (mniej więcej po godzinie), wyjmujemy je i pozostawiamy do ostygnięcia. Kapustę wciąż gotujemy na małym ogniu (od tego momentu mniej więcej 2 godziny), dokładając do niej namoczone uprzednio suszone grzyby (wodę z odsączonych grzybów pozostawiamy na boku), pokrojone na mniejsze części suszone śliwki i przyprawy: liście laurowe, ziele angielskie i pieprz.
Wystudzone mięso kroimy na desce w kostkę, usuwając wszystkie chrząstki i kości i wrzucamy do cały czas gotującej się kapusty. Zawartość garnka doprawiamy solą i pieprzem do smaku, dodając też czerwone wino. Gotujemy przez kilka minut, aby z wina odparował alkohol i dodajemy usmażoną wcześniej kiełbasę z boczkiem i cebulą.
Pod koniec gotowania bigosu dodajemy przecier pomidorowy i majeranek. Zawartość garnka dokładnie mieszamy, sprawdzając ostatecznie, czy bigos nie wymaga jeszcze doprawienia pieprzem lub solą. Voila - tradycyjny polski bigos gotowy! :)
Tradycyjny bigos z kiszonej i białej kapusty z grzybami
Bigos z kiszonej kapusty czy białej i kiszonej? Młoda kapusta czy dobrze ukwaszona? Czyli bigos niejedno ma imię ;)
Każda babcia i każda rodzina ma swój własny sposób na pyszny bigos – raz słodki, raz bardziej wytrawny, czasem przygotowywany tylko z kapusty kiszonej, innym razem – z mieszanki białej i kiszonej kapusty, jak w naszym przepisie. Są też miłośnicy wersji letniej, czyli bigosu z młodej kapusty, lekkiego i delikatnego, który różni się od cięższego, długo duszonego świątecznego bigosu z kiszonej kapusty.
W każdej wersji najważniejsze są dobre składniki, cierpliwość i duży garnek lub brytfanna, bo domowy bigos najlepiej smakuje po kilku dniach, kiedy wszystkie aromaty się przegryzą. Wielu kucharzy twierdzi, że najpyszniejszy bigos to ten, który był kilka razy podgrzewany. Jeśli zostanie Ci porcja na później – nic nie szkodzi! Wystarczy przechować go w lodówce lub zamknąć w szczelnym pojemniku i zamrozić. A jeśli masz w domu kapustę z beczki, koniecznie jej użyj – to gwarancja intensywnego smaku.
Niezależnie od tego, czy zdecydujesz się zrobić bigos z dodatkiem koncentratu pomidorowego, z winem, śliwką czy bez, jedno jest pewne: prosty przepis na pyszny bigos z kiszonej kapusty to klasyk, który zawsze warto mieć w repertuarze. Wersja wigilijna, bez mięsa, również ma swoich fanów. Bo bigos to nie tylko danie – to wspomnienie domowego ciepła, rodzinnych tradycji i smaków, które zostają z nami na długie lata.
















