Dynia nie tylko na Halloween. Naturalny lek, kosmetyk i pomysł na smaczne dania

Wielka, pomarańczowa głowa z przerażającymi i świecącymi w ciemnościach oczami może przestraszyć niejednego z nas. Czyja to głowa i czy faktycznie powinna budzić nasz strach ? Według legendy to głowa irlandzkiego chłopa Jacka O’Lanterna. W rzeczywistości to nie prawdziwa głowa tylko znana wszystkim i lubiana dynia.

Ale zacznijmy od początku. Dynia to symbol Halloween, a zarazem pyszne, zdrowe warzywo. Zanim jednak dotarła do Ameryki, początek swojej legendy  miała w Irlandii.  Według niej pewien irlandzki chłop był skąpym pijakiem. Któregoś dnia na swojej drodze spotkał diabła, który chciał zabrać jego duszę. Jack był jednak przebiegły i dwukrotnie przechytrzył diabła, a wszystko po to by ten obiecał, że nigdy nie zabierze jego duszy do piekła. Raz chciał, aby diabeł zamienił się w monetę – wtedy schował ją do kieszeni razem z krzyżykiem, innym razem poprosił diabła, aby zerwał dla niego jabłko z wysokiego drzewa – wtedy zatrzymał diabła również krzyżykiem.

Dopiero kiedy szatan obiecał, że nigdy nie zabierze jego duszy do piekła Jack pozwolił mu odejść. Życie chłopa jednak nie trwało wiecznie i w końcu umarł. Trafił do nieba, ale z uwagi na swoje złe postępowanie za życia szybko je opuścił. Poszedł więc do piekła, ale diabeł obietnicy dotrzymał i go nie przyjął. Podarował Jackowi tylko mały, płonący węgielek, który miał oświetlać mu drogę podczas błąkania się w ciemnościach. Irlandzki chłop włożył węgielek do rzepy i w ten sposób wędrował z lampionem. Zgodnie z legendą jest on symbolem wyklętych dusz.

By odstraszyć złe dusze, ludzie zaczęli stawiać takie lampiony w oknach. Kiedy Irlandczycy wyemigrowali do Ameryki, rzepy zastąpili łatwo dostępną tam dynią. Do dzisiaj w dyniach wycina się przeróżne kształty i stawia w oknach domów, jednak nie jest to już typowy symbol odpędzania złych dusz, ale znak dla dzieci, że w tym domu za przebranie i przysłowiowe „Cukierek, albo psikus” dostaną mnóstwo słodyczy :)

Uważa się, że to bardzo smaczne i zdrowe warzywo pojawiło się już w starożytności, natomiast w XV w. do Europy sprowadził ją Kolumb. W Polsce zaczęła pojawiać się w XVII w., a sezon na nią rozpoczyna się w październiku i trwa do listopada.

 Dynia jest niemal symbolem Halloween

Dynia najlepiej rośnie w nasłonecznionych i wilgotnych miejscach, wtedy osiąga ogromne rozmiary i przeróżne kształty. Do rodziny dyniowatych należą : arbuzy, melony, kabaczki, ogórki i cukinie.    Dynie mają przeróżne kształty, rozmiary i kolory.  Są okrągłe, podłużne, duże, małe, pomarańczowe, zielone, czerwone czy żółte.

Najpopularniejsze rodzaje dyni

• dynia zwyczajna – najczęściej pomarańczowa, okrągła, słodka i o wszechstronnym zastosowaniu, zarówno na słono, słodko czy ostro

• dynia hokkaido – pochodzi z Japonii, ma małe wymiary i cienką , jadalną skórkę

• dynia oleista – na jej nasionach nie ma łusek , dzięki czemu łatwo wycisnąć z niej olej, który dla naszego organizmu jest cennym źródłem kwasów tłuszczowych nienasyconych, które są niezbędnym elementem do budowy witaminy D i hormonów

• dynia kabocha – mała dynia pochodząca z Japonii o słodkim smaku, idealnie nadająca się do deserów, z uwagi na pozbawiony włókien miąższ

Dynia jako ozdoba? 

Dynie dzielimy na jadalne i ozdobne. Ozdobne wykorzystywane są głównie w czasie święta Halloween, natomiast jadalne to źródło cennych witamin i minerałów. Pomarańczowy kolor dyni sprawia, że świetnie nadaje się także jako element dekoracji, szczególnie w okresie przełomu października i listopada, kiedy kojarzy się z jesienią i ciepłem domowego ogniska. To właśnie wtedy najczęściej wydrąża się dynię na Halloween, by rzeźbić z niej klasyczne lampiony w stylu amerykańskim – obowiązkowy akcent 31 października. Niektóre odmiany dyni, jak np. dynia piżmowa czy dynia makaronowa, choć jadalne, świetnie sprawdzą się jako dodatek dekoracyjny, a później również w różnych potrawach. Bez względu na przeznaczenie, dynia zawsze sprawdzi się w daniach i aranżacjach, które wnoszą do wnętrz przytulny klimat jesieni.

 Jesienią bazary wypełniają się ozdobnymi dyniami

Wartości odżywcze i witaminy, czyli najważniejsze zdrowotne zalety dyni

Dynia to warzywo nie tylko wszechstronne w kuchni, ale również bogate w cenne składniki odżywcze, które wspierają zdrową dietę. Jest produktem niskokalorycznym, co sprawia, że doskonale sprawdza się w jadłospisach osób dbających o linię. Jednocześnie zawiera spore ilości błonnika pokarmowego, który wspomaga trawienie i daje uczucie sytości. Znajdziemy w niej również potas, niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, oraz magnez i fosfor, które wspierają kondycję kości i układu nerwowego.

Dodatkowo dynia dostarcza witamin z grupy B, które odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, metabolizm i produkcję energii. Pestki dyni są z kolei źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, wspierających zdrowie serca. Dzięki takiemu zestawowi składników dynia nie tylko wzbogaca smak dań, ale również stanowi cenne wsparcie dla organizmu. Oto tylko niektóre korzyści ze spożywania dyni:

• zapobieganie rozwojowi chorób nowotworowych i zmniejszenie ryzyka ich wystąpienia, dzięki zawartości beta-karotenu (barwnik o właściwościach leczniczych wpływający na intensywny kolor dyni)

• korzystny wpływ na zapobieganie chorobom serca; również dzięki zawartości beta-karotenu zapobiega miażdżycy, zawałom, reguluje poziom ciśnienia tętniczego

• zapewnia prawidłowe funkcjonowanie wzroku, dzięki zawartości beta-karotenu, który w organizmie przekształcony jest w witaminę A

• pomaga walczyć z chorobami nerek i zaburzeniami pracy wątroby

• niskokaloryczność, dzięki czemu bez obaw i w dowolnych ilościach mogą spożywać ją osoby dbające o linię czy będące na diecie; jej odkwaszające właściwości pozwalają oczyścić organizm z toksyn

• właściwości przeciwpasożytnicze, dzięki zawartości kukurbitacyny (substancja zawarta w błonce otaczającej nasiona, która jest skuteczna na odrobaczenia)

• poprawia stan włosów, skóry i paznokci

• pestki dyni w medycynie naturalnej stosuje się przy leczeniu problemów z prostatą

Warto też wspomnieć, że już w dawnych czasach dynia podbiła serca i panów i chłopów, a wszystko ponoć  za sprawą jej doskonałego wpływu na poziom wigoru. Wszyscy regularnie zajadali się pestkami dyni wierząc, że wpływa na potencję.  Mówi się, że  w niektórych regionach Polski pan młody zjada pestki dyni tuż przed nocą poślubną, aby sprostać swoim małżeńskim obowiązkom :)

Olej z pestek dyni

Jednym z najpopularniejszych produktów, wyrabianych z dyni jest olej z jej pestek. Łatwo trawiony przez nasz organizm, zawiera duże ilości witamin A,C, D oraz witamin z grupy E. Olej z pestek dyni jest świetnym dodatkiem do wszelkiego rodzaju sałatek. Nie powinno się go używać do smażenia - w wyższych temperaturach traci większość swoich zdrowotnych właściwości.

Co ciekawe, olej z pestek dyni jest też kosmetykiem - szczególnie dobrze wpływającym na naszą skórę, którą cudownie nawilża i natłuszcza. Dlatego jest częstym składnikiem kosmetyków dla skóry.

 Zupa krem to jedno z najpopularniejszych dań z dyni

Zupa krem z dyni, risotto czy dyniowe placki?

Oprócz właściwości leczniczych dynia ma również wiele zastosowań kulinarnych. Możemy przechowywać ją nawet kilka miesięcy w suchym i chłodnym miejscu. Dzięki temu z jej miąższu możemy przygotować w dowolnym czasie przeróżne przetwory. Dynia zawiera cenne składniki o dużym znaczeniu żywieniowym, dlatego warto po nią sięgać jak najczęściej. Nadaje się zarówno do gotowania, mrożenia czy marynowania. Można ją także zapiekać w całości lub w kawałkach – pieczona dynia świetnie sprawdzi się jako samodzielne danie lub baza do zup i past. Jej miękki miąższ doskonale nadaje się do przygotowania gładkiego puree lub musu, który może być bazą do puddingu, wypieków, naleśników czy nawet pieczywa.

Dynia nadaje się do przygotowania dań wytrawnych, ale też słodkich – od kremowej zupy dyniowej, przez aromatyczne risotto, aż po chrupiące placki, które świetnie smakują zarówno na słono, jak i na słodko z odrobiną miodu. Możliwości jest wiele, ale najbardziej znane i popularne dania z jej wykorzystaniem to: zupa krem z dyni, risotto dyniowe, placki, pasty kanapkowe, dyniowe curry oraz klasyczne dyniowe ciasto.

Możliwości jest wiele, ale najbardziej znane i popularne dania z jej wykorzystaniem to :

• zupa-krem z dyni - obok ciasta dyniowego najpopularniejszy w naszych domach "wyrób" z dyni;

• ciasto dyniowe czy babeczki - delikatne, miękkie i puszyste, o charakterystycznym kolorze, świeżo wyjęte z formy do pieczenia, uwielbiane przez domowników;

• chleb (głównie do pieczywa dodawane są pestki dyni) - własnoręcznie pieczony w wąskiej formie, pachnący i dzięki pestkom dyni - smakowity i bardzo zdrowy;

• pokrojona w kostkę i zamarynowana w formie pikli - przechowywana w chłodnym miejscu w słoikach, świetna np. jako dodatek do dań z pieczonych i smażonych czerwonych mięs;

• racuchy - także wszelkiego rodzaju placuszki, bardzo łatwe do wykonania, smażone na patelni z małą ilością tłuszczu, o niebanalnym smaku i pięknym "dyniowym" kolorze;

• farsz do naleśników - idealny do urozmaicenia domowych naleśników;

• olej z pestek dyni, jako dodatek do sałatek

Jak widzicie dynia jest nie tylko smaczna, zdrowa, ale też działa jak afrodyzjak :) Każdy z nas znajdzie w niej korzyści dla siebie i bliskich. Korzystajmy z dobrodziejstwa natury w sezonie, a poza sezonem cieszmy się przetworami z wykorzystaniem dyni.

Wykorzystaj dynię nie tylko na halloween